Δημιουργήσαμε αυτή τη σελίδα - αφιέρωμα για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική επανάσταση. Μια προσπάθεια για να γνωρίσουμε τους πρωταγωνιστές και τα γεγονότα, μέσα από πηγές (κείμενα, πίνακες, ποιήματα), και πλήθος δραστηριοτήτων που δημιουργήσαμε για το σκοπό αυτό.

Το υλικό θα ανανεώνεται συνεχώς, οπότε μπορείτε να επισκέπτεστε τον κόμβο ανά τακτά χρονικά διαστήματα και να παρακολουθείτε τι νέο υπάρχει.

Προσπαθήσαμε το υλικό να είναι διαδραστικό ώστε ο επισκέπτης να συμμετέχει είτε λύνοντας γρίφους, είτε προσθέτοντας κι ο ίδιος περιεχόμενο σε αυτό

Αφού μελετήσετε το υλικό που ακολουθεί, στο τέλος της σελίδας θα βρείτε και ένα διασκεδαστικό κουίζ 50 ερωτήσεων με θέμα τους ήρωες και τα γεγονότα της επανάστασης. Σας ευχόμαστε καλή περιήγηση...

Επιμέλεια υλικού: Παπαγεωργίου Νικόλαος (ΠΕ 86)

Η μόρφωση θα φέρει τους Έλληνες πιο κοντά στην ελευθερία!

Την πρώτη περίοδο μετά την Άλωση, τα γράμματα και οι τέχνες οπισθοδρόμησαν. Επίσης, μειώθηκαν δραστικά αυτοί που αποκτούσαν σχολική μόρφωση και περιορίστηκαν ουσιαστικά σε όσους θα γίνονταν κληρικοί. Για τον λόγο αυτό, τα ελληνικά γράμματα διδάσκονταν κυρίως στις εκκλησίες ή στα μοναστήρια, από δασκάλους ιερωμένους. Αργότερα, από τον 17ο αιώνα και έπειτα, η ακμή του εμπορίου έδωσε ώθηση και στο ζήτημα της εκπαίδευσης. Έτσι αυξήθηκε ο αριθμός των σχολείων, ιδιαίτερα μάλιστα των κοσμικών σχολείων, τα οποία λειτουργούσαν πλέον στο πλαίσιο του κοινοτικού θεσμού, υπό την εποπτεία των προεστών κάθε τόπου.

Το «Κρυφό Σχολειό», πίνακας του ΝικολάουΓύζη, 1886


«Απ' έξω μαυροφόρ' απελπισιά,
πικρής σκλαβιάς χειροπιαστό σκοτάδι,
και μέσα στη θολόκτιστη εκκλησιά,
στην εκκλησιά, που παίρνει κάθε βράδυ
την όψη του σχολειού,
το φοβισμένο φως του καντηλιού
τρεμάμενο τα ονείρατα αναδεύει,
και γύρω τα σκλαβόπουλα μαζεύει».
...................................................
«Ένας ψαλμός ακούγεται βαθύς
σα μελωδίες ενός κόσμου άλλου,
κι ανατριχιάζει ακούοντας καθείς
προφητικά τα λόγια του δασκάλου
με μια φωνή βαριά.
"Μη σκιάζεστε στα σκότη! Η λευτεριά
σαν της αυγής το φεγγοβόλο αστέρι
της νύχτας το ξημέρωμα θα φέρει"».

Η πρώτη και η τελευταία στροφή από το ποίημα του Ιωάννη Πολέμη «Το κρυφό σχολειό».

Οι Δάσκαλοι του Γένους, μορφωμένοι Έλληνες, κράτησαν ζωντανό τον Ελληνισμό κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, και συνέβαλαν με την προφορική διδασκαλία τους ή με τα κείμενα τους, στην καλλιέργεια της ελληνικής παιδείας. Αρκετοί από αυτούς ήταν ή έγιναν αργότερα κληρικοί. Κάποιοι σπούδασαν στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα ενώ άλλοι στα Ιόνια Νησιά, στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες και στο εξωτερικό.

Δίδασκαν σε ναούς, σε σχολεία και σε δημόσιους χώρους. Έγραφαν επίσης επιστολές και άρθρα σε περιοδικά και εφημερίδες είτε ολόκληρα βιβλία, που τα τύπωναν με την υποστήριξη της Εκκλησίας, των Φαναριωτών ηγεμόνων ή φιλομαθών εμπόρων. Με το έργο τους βοήθησαν στην ίδρυση σχολείων και την τόνωση της ελληνικής παιδείας, στην ιδεολογική προετοιμασία της Μεγάλης Επανάστασης του 1821 και στην ανάπτυξη του Φιλελληνισμού στη Δύση.

Οι πάροικοι φροντίζουν για την ίδρυση σχολείων στις ιδιαίτερες πατρίδες τους, σε κτίρια στα οποία αναδεικνύεται ο διακριτός ρόλος του εκπαιδευτηρίου.

Με τα κληροδοτήματά τους σπουδάζουν νέοι συμπατριώτες τους στους τόπους καταγωγής ή με υποτροφίες τους παίρνουν το δρόμο για τα πανεπιστήμια της Βιέννης, του Göttingen, της Ιένας, της Λειψίας, της Halle, του Παρισιού, νέοι που διψούν για τα νεοτερικά γράμματα, νέοι που θα επανδρώσουν τα σχολεία των παροικιών αλλά και τις πολλαπλασιαζόμενες εκπαιδευτικές εστίες.


Οι Έλληνες υποστηρικτές του Διαφωτισμού θαύμαζαν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και τον συνέδεαν με την ελευθερία, πίστευαν ότι η εκπαίδευση θα έπρεπε να θεμελιώνεται στην ενασχόληση με τις θετικές επιστήμες, να γίνεται στη λαϊκή γλώσσα και να υπηρετεί την προοπτική του αγώνα για ελευθερία.

Ανάμεσα στους δασκάλους του Γένους ξεχωρίζουν για τη δράση τους ο λόγιος επαναστάτης Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαμάντιος Κοραής, ένας Έλληνας φιλόλογος φημισμένος ακόμη και στην Ευρώπη.

 

 

«Ως πότε, παλληκάρια, να ζούμεν στα στενά, μονάχοι, σαν λιοντάρια, στες ράχες, στα βουνά;

σπηλιές να κατοικούμεν, να βλέπωμεν κλαδιά, να φεύγωμ' απ' τον κόσμον, για την πικρή σκλαβιά;

να χάνωμεν αδέλφια, Πατρίδα και γονείς, τους φίλους, τα παιδιά μας κι όλους τους συγγενείς;

Κάλλιο 'ναι μιας ώρας ελεύθερη ζωή, παρά σαράντα χρόνοι σκλαβιά και φυλακή!».

Φιλική Εταιρεία

Η Φιλική Εταιρεία ήταν μια μυστική οργάνωση που δημιουργήθηκε το 1814 στην Οδησσό της Ρωσίας με σκοπό την προετοιμασία του ένοπλου αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία. Άλλες οργανώσεις, που είχαν προηγηθεί, δεν έθεταν ως πρώτο στόχο την επανάσταση, αλλά την απόκτηση παιδείας.

Πρωτεργάτες της Φιλικής Εταιρείας υπήρξαν οι Νικόλαος Σκουφάς, Αθανάσιος Τσακάλωφ και Εμμανουήλ Ξάνθος.

Όσοι εντάσσονταν σε αυτήν, ορκίζονταν πίστη και αφοσίωση.

Περισσότερα για το σχέδιο δράσης της Φιλικής Εταιρείας...


Ορκίζομαι ενώπιον του αληθινού Θεού οικειοθελώς, ότι θέλω είμαι επί ζωής μου πιστός εις την Εταιρείαν κατά πάντα. Να μη φανερώσω το παραμικρόν από τα σημεία και λόγους της, μήτε να σταθώ κατ’ ουδένα λόγον η αφορμή τού να καταλάβωσιν άλλοι ποτέ ότι γνωρίζω τι περί τούτων, μήτε εις συγγενείς μου, μήτε εις πνευματικόν, μήτε εις φίλον μου. [...]

Τέλος πάντων ορκίζομαι εις σε, ω Ιερά Πατρίς [...] και εις την μέλλουσαν ελευθερίαν των ομογενών μου, ότι αφιερώνομαι όλος εις σε. Εις το εξής συ θέλεις είσαι η αιτία και ο σκοπός των διαλογισμών μου. Το όνομά σου ο οδηγός των πράξεών μου, και η ευτυχία σου η ανταμοιβή των κόπων μου. [...].


Οι Φιλικοί χρησιμοποιούσαν ψευδώνυμα και επικοινωνούσαν με κρυπτογραφικό αλφάβητο.

* Δραστηριότητα 1 *

Γνωρίζουμε το κρυπτογραφικό αλφάβητο των Φιλικών και δοκιμάζουμε να αποκρυπτογραφήσουμε μηνύματα. Κλικ στην εικόνα που ακολουθεί..

Η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης

...οι στρατιωτικές επιχειρήσεις μέσα από διαδραστικό υλικό από το Φωτόδεντρο (κλικ στις εικόνες που ακολουθούν)

1821. Η Πορεία προς τη μεγάλη στιγμή!

Δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ, που ξετυλίγει το χρονικό προετοιμασίας της Επανάστασης του 1821, εστιάζοντας στους πρωταγωνιστές της και στη δράση τους.

Το ιστορικό αυτό ντοκιμαντέρ, μέσα από ιστορικά στοιχεία και αναπαραστάσεις, αναφέρεται στην Επανάσταση του 1821 και στον τρόπο που αυτή προετοιμάστηκε και εξαπλώθηκε σε όλη τη χώρα. Ξεκινά με τη ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και τον όρκο που έδιναν τα μέλη της. Η αφοσίωση και η αγάπη στην πατρίδα ήταν υπέρτατο καθήκον για όλους τους αγωνιστές. Ο εχθρός ήταν ένας, οι Τούρκοι, και έπρεπε όλοι να συσπειρωθούν εναντίον τους. Οι βιαιότητες και οι λεηλασίες δεν είχαν τελειωμό. Οι Τούρκοι ποτέ δεν πίστευαν και δεν περίμεναν ότι οι Έλληνες θα ξεσηκωθούν και θα αντιδράσουν. Ακόμη και όταν οι φήμες για την Επανάσταση διαδίδονταν, εκείνοι εθελοτυφλούσαν και αρνούνταν να δουν την πραγματικότητα. Όμως, ο ξεσηκωμός ήταν πολύ κοντά. Ο αφηγητής περιγράφει αναλυτικά την πορεία που διέγραψε η Επανάσταση και τις πόλεις από τις οποίες πέρασε. Σιγά-σιγά, όλη η χώρα συμμετείχε ενεργά και δραστήρια στον αγώνα για την απελευθέρωση. Απλοί άνθρωποι κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια και προσέφεραν ό, τι μπορούσαν με κάθε μέσο και τρόπο. Προβάλλονται πλάνα της κάθε περιοχής που ξεσηκωνόταν, ενώ γίνεται εκτενής αναφορά στους κύριους πρωταγωνιστές Θ. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ, Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ, Δ. και Α. ΥΨΗΛΑΝΤΗ, Ο. ΑΝΔΡΟΥΤΣΟ, Α. ΔΙΑΚΟ, καθώς και πολλούς άλλους που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στον αγώνα για την ελευθερία. Βλέπουμε πλάνα από αγάλματά τους, τα οποία έχουν τοποθετηθεί σε κεντρικούς δρόμους πόλεων, προς ένδειξη ευγνωμοσύνης για την προσφορά τους. Το ντοκιμαντέρ κλείνει με την εικόνα ενός τσολιά που πέφτει, μαχόμενος πάνω στον αγώνα, αναδεικνύοντας έτσι την έννοια της αυτοθυσίας, σε όλο της το μεγαλείο.

Πηγή: Αρχείο ΕΡΤ

Το μπαρούτι της Λευτεριάς

... η συμβολή της Δημητσάνας και άλλων περιοχών στη στήριξη του Αγώνα

Στον ελλαδικό χώρο η Δημητσάνα θεωρείται το σημαντικότερο κέντρο παραγωγής μπαρούτης από το 17ο μέχρι και τον 20ο αιώνα. Συνέβαλε καθοριστικά στον αγώνα ανεξαρτησίας του 1821. Στη Δημητσάνα λειτούργησαν δύο τύποι υδροκίνητων μπαρουτόμυλων. Ο πρώτος με τα λεγόμενα «κοπάνα» και ο δεύτερος με την «κουλουροκωνική» μυλόπετρα. Η παραγωγή πυρίτιδας έφτανε κατά μέσο όρο τα 100 κιλά ημερησίως . ‘Ήταν άριστης ποιότητας και φτιαχνόταν από νίτρο, θείο και κάρβουνο.

«Του μπαρουτιού την υπόθεση, την είχαν πάρει απάνου τους τα αδέρφια Σπηλιωτόπουλοι και δια να δουλεύσουν την μπαρούτη δεν επαίρναμε πολλούς Δημητζανίτες εις το στρατόπεδο, τους αφήναμε δια αυτήν την δούλευσιν»,

...σημείωνε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης σε μια από τις επιστολές του.

Δείτε τη σχετική παρουσίαση κάνοντας κλικ στην εικόνα που ακολουθεί:

Επιμέλεια παρουσίασης: Νικόλαος-Σπυρίδων Σπηλιάς (Φυσικός)


Η προσφορά της Λευκάδας

...ο ιερός όρκος των οπλαρχηγών για την απελευθέρωση της Πατρίδας

Η Λευκάδα, το πιο κοντινό νησί των Επτανήσων στην Στερεά Ελλάδα, αποτέλεσε όλα τα χρόνια της σκλαβιάς άσυλο για τους καταδιωκόμενους Ρουμελιώτες, που την αισθάνονταν σαν δεύτερη πατρίδα. Από το 1817 είχε αρχίσει η μύηση Λευκαδιτών στη Φιλική Εταιρεία. Με ζήλο και ενθουσιασμό εργάζονταν  για τη διάδοση των εθνικών σκοπών και μυούσαν σε αυτήν τους Ρουμελιώτες οπλαρχηγούς.

Στα τέλη Δεκεμβρίου 1820, ο Ιωάννης Ζαμπέλιος πήρε μήνυμα από αντιπρόσωπο του Υψηλάντη, πως αποφασίστηκε να γίνει στη Λευκάδα μετά τη γιορτή των Θεοφανίων σύσκεψη των Φιλικών οπλαρχηγών της Στερεάς.

Από τις αρχές Ιανουαρίου άρχισαν να καταφθάνουν στη Λευκάδα ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, ο Γεώργιος Τσόγκας, ο Γεώργιος  Βαρνακιώτης, ο Γεώργιος  Καραϊσκάκης, ο Δημήτριος Μακρής, ο Νικόλαος  Στουρνάρας, ο Ευστάθιος Κατσικογιάννης, κ.α. Έφθασε επίσης ως απεσταλμένος των Πελοποννησίων ο Ηλίας Μαυρομιχάλης, γιος του Πετρόμπεη, που για να μην κινήσει τις υποψίες των Άγγλων ήρθε στη Λευκάδα με την ιδιότητα του καρβουνέμπορου.

Η σύσκεψη της Λευκάδας έλαβε χώρα στο σπίτι του Ιωάννη Ζαμπέλιου. Σύμφωνα με το «Σημειωματάριο ενός Φιλικού» του Ζαμπέλιου, η σύσκεψη έγινε την Κυριακή των Απόκρεω. Το θέμα που συζητήθηκε ήταν οι προετοιμασίες που έπρεπε να γίνουν για να ξεσηκωθεί η Στερεά. Στους συνέδρους αναγγέλθηκε ότι έχει ορισθεί από την Αρχή ως ημέρα της έναρξης του Αγώνα η 25η Μαρτίου. Πιθανότατα την πληροφορία την έδωσε ο Ηλίας Μαυρομιχάλης. Ο τελευταίος μετέφερε και το μήνυμα των Πελοποννησίων να ξεσηκωθούν όλοι οι Έλληνες ταυτόχρονα, και την έκκληση τους να καταλάβουν οι οπλαρχηγοί της Στερεάς τις διαβάσεις, ώστε να μην φτάσει στην Πελοπόννησο τουρκικός στρατός.

Η είδηση πως πλησίαζε η μέρα του ξεσηκωμού έγινε δεκτή με μεγάλο ενθουσιασμό από τους παρευρισκόμενους οπλαρχηγούς. Αποφάσισαν ομόφωνα να αρχίσουν τις κατάλληλες προετοιμασίες ώστε να είναι έτοιμοι να ξεσηκωθούν τη μέρα που είχε ορισθεί. Η Λευκάδα ορίστηκε ως τόπος προμήθειας και συγκέντρωσης πολεμοφοδίων. Ανατέθηκε τέλος η εξέγερση της Ανατολικής Στερεάς στους Οδ. Ανδρούτσο και Πανουργιά και της Δυτικής στους Βαρνακιώτη και Τσόγκα. Οι αποφάσεις των συνέδρων επισφραγίστηκαν με δοξολογία και ορκωμοσία που έγινε στο εκκλησάκι της Παναγίας Βλαχέραινας.

Όπως σχετικά αναφέρει ο Ζαμπέλιος…

 «γονυπετείς και δακρύοντες όλοι παρεκάλεσαν τον Δημιουργόν να σώσει την ανεγειρομένη Ελλάδα και να στεφανώσει το έργο των με την θείαν χάριν».

Η σπουδαία αυτή σύσκεψη της Λευκάδας παραλληλίστηκε με εκείνη της Βοστίτσας μιας και στην πρώτη συζητήθηκε η έναρξη της επανάστασης στην Ρούμελη και στην δεύτερη στην Πελοπόννησο. Υπάρχει, όμως, μια διαφορά. Στη σύσκεψη της Λευκάδας όλοι οι σύνεδροι δέχθηκαν με ενθουσιασμό το μήνυμα του ξεσηκωμού. Ίσως γιατί σε αυτήν πήραν μέρος ψυχωμένοι οπλαρχηγοί.


Με την ευκαιρία του εορτασμού 200 χρόνων από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Λευκάδας, αξιοποιώντας τις διαθέσιμες ιστορικές πηγές, θα προσπαθήσει να ιχνηλατήσει τις ηρωικές στιγμές της ιστορίας του τόπου, μέσα από ένα ταξίδι στον χώρο και στον χρόνο.

Ακολουθώντας βήμα βήμα τα σημεία στον χάρτη, ο ψηφιακός ταξιδιώτης θα έχει την δυνατότητα να ανακαλύψει γνωστές και άγνωστες πτυχές της ιστορίας του νησιού: τοποθεσίες και μνημεία, που σηματοδοτούν γεγονότα, κτίρια και καντούνια, όπου ανάπνευσαν οι γνωστοί και οι αφανείς εργάτες της λευτεριάς. Σημεία του νησιού, που πολλές φορές τα προσπερνάμε αδιάφορα, καθώς κρύβουν τις μυστικές τους αναφορές και συνδέσεις με την ιστορία. Κάνοντας ένα απλό κλικ σε κάθε σταθμό του ταξιδιού, ο επισκέπτης θα έχει μια ολοκληρωμένη εποπτεία του χώρου και των γεγονότων που τον συνδέουν με την Επανάσταση του 1821.

Δείτε περισσότερα κάνοντας κλικ στην εικόνα που ακολουθεί:

*Δραστηριότητα 2*

Εντοπίστε 18 από τους πρωταγωνιστές της επανάστασης στο παρακάτω κρυπτόλεξο

Κάντε κλικ και σύρετε για την επιλογή των ονομάτων...

Οι δύσκολες στιγμές...

Η έξοδος του Μεσολογγίου και το έπος της μεγάλης πολιορκίας

Επί ένα ολόκληρο χρόνο, τουρκικές και αιγυπτιακές δυνάμεις πολιορκούσαν το Μεσολόγγι Η πολιορκία αυτή οποία τερματίστηκε τη νύχτα της 10ης προς την 11η Απριλίου 1826 με την ηρωική έξοδο των πολιορκημένων Ελλήνων, που κατέληξε σε σφαγή, γεγονός που προκάλεσε τεράστια συγκίνηση σε ολόκληρη την Ευρώπη.


«Από τα μέσα του καλοκαιριού του χρόνου αυτού [1825] γίνηκε φανερό σ’ όλους- και στους δικούς μας, και στους εχθρούς, και στους ξένους- πως μπροστά στο Μεσολόγγι παιζόταν το μέγα δράμα του αγώνα. Ορθώθηκε, η μικρή αυτή πολιτεία, δώδεκα μήνες άπαρτο ταμπούρι της λευτεριάς. Άγνωστη σχεδόν ως τότε, άρχισε να προφέρεται τ’ όνομά της από τα χείλια εκατομμυρίων ανθρώπων, για να γίνει, στο τέλος, θρύλος και δόξα.

Το πάρσιμο της Τριπολιτσάς, η σφαγή της Χίου, τα κατορθώματα του Κανάρη και των άλλων μπουρλοτιέρηδων, η καταστροφή του Δράμαλη στα Δερβενάκια, οι νίκες των ναυτικών μας με τα σιτοκάραβά τους ενάντια στις τούρκικες φρεγάδες, τα Ψαρά, το χάνι της Γραβιάς, σπάζοντας τον επίσημο κλοιό της σιωπής, ξάφνιασαν τους λαούς, που ζούσαν κάτω από την αντιδραστική παλίρροια της Ιερής Συμμαχίας. Η ηρωική όμως άμυνα του Μεσολογγίου, η έξοδος και τ' ολοκαύτωμα, προκάλεσαν καθολική συγκίνηση και θαυμασμό. Ο τέτοιος δοξασμένος θάνατος δεν είταν, όπως φάνηκε την πρώτη στιγμή, το τέλος της πολύχρονης πάλης, μα η αρχή της δικαίωσης τόσων θυσιών. Μέσα από τα ερείπια και τις στάχτες της μικρής πολιτείας των φτωχών ψαράδων πρόβελνε, κόκκινη από το αίμα και μαύρη από το μπαρούτι, η λευτεριά.»

Φωτιάδης Δ., Μεσολόγγι, το έπος της μεγάλης πολιορκίας, Δωρικός, Αθήνα 1980, σ.47-48.


«Την ημέραν των Βαϊων έκαμαν γιουρούσι στο Μισολόγγι οι ήρωες του Μισολογγίου, σε τόσαις χιλιάδες ασκέρι, σε τόσα κανόνια, χαντάκια, καβαλλαριά. Εγλύτωσαν 2.000, και τα γυναικόπαιδα έγιναν θύμα. Μας ήλθε είδησις Μεγάλη Τετράδη, εις το δειλινό, που είχε παύσει η Συνέλευσις, και ήμεθα εις κάτι ίσκιους. Μας ήλθε είδησις ότι το Μισολόγγι εχάθη. Έτσι εβάλαμε τα μαύρα όλοι, μισή ώρα εστάθη σιωπή που δεν έκραινε κανένας, αλλά εμέτραε καθένας με το νου του τον αφανισμό μας. Βλέποντας εγώ την σιωπήν, εσηκώθηκα εις το πόδι και τους ωμίλησα λόγια διά να εμψυχωθούν. Τους είπα ότι το Μισολόγγι εχάθη ενδόξως και θα μείνει αιώνας αιώνων η ανδρεία. Εάν βάλωμεν τα μαύρα και οκνεύσωμεν, θα πάρωμεν  το ανάθεμα και θα πάρωμεν το αμάρτημα των αδυνάτων όλων.».

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης (Απομνημονεύματα)


Η Έξοδος του Μεσολογγίου. Ο Θεόδωρος Βρυζάκης, ο καλλιτέχνης που ζωγράφισε αυτό το έργο, υπήρξε ορφανό του πολέμου της Ανεξαρτησίας (τον πατέρα του τον είχαν κρεμάσει οι Τούρκοι). Σπούδασε στο Μόναχο και έγινε ο κυριότερος ζωγράφος ιστορικών σκηνών. Ο σημαντικός αυτός πίνακας απομνημονεύει ένα από τα πιο τραγικά και τα πιο ξακουστά επεισόδια του Αγώνα, την ηρωική έξοδο των κατοίκων της πόλης του Μεσολογγίου τη νύχτα της 10ης Απριλίου 1826. (Διαβάστε περισσότερα στον ιστότοπο της Εθνικής Πινακοθήκης).

Η σφαγή της Χίου

Ο ξεσηκωμός του εύφορου νησιού εξαγρίωσε το Σουλτάνο. Έτσι, ο Οθωμανικός στόλος υπό την ηγεσία του Καρά Αλί έπλευσε προς την Χίο για να καταστείλει την επανάσταση και αποβίβασε περί τους 7.000 στρατιώτες από τη Μικρά Ασία. Με την άφιξη του μεγάλου εχθρικού στόλου οι ελληνικές δυνάμεις αποχώρησαν από το νησί με εξαίρεση ένα τμήμα Ψαριανών που παρακολουθούσε από απόσταση τις κινήσεις των Οθωμανών. Χωρίς σημαντική αντίσταση ο Οθωμανικός στρατός προχώρησε σε εκτεταμένες λεηλασίες και σφαγές άμαχου πληθυσμού. Οι Οθωμανοί έκαψαν σπίτια και σκότωσαν όλα τα παιδιά κάτω των 3 ετών, όλους τους άνδρες από 12 ετών και πάνω, καθώς και όλες τις γυναίκες από 40 ετών και πάνω, με εξαίρεση αυτούς που ήταν πρόθυμοι να ασπαστούν το Ισλάμ.  Κατά τον ιστορικό Καστάνη που ήταν παρών στη σφαγή της Χίου ο πληθυσμός του νησιού έφθανε τις 180.000 ψυχές. Κατά τον ιστορικό Μαμούκα ο οποίος ήταν επίσης παρών στη σφαγή ο πληθυσμός ανερχόταν στις 140.000 με 150.000 ψυχές και κατά τα κιτάπια των Τούρκων ο πληθυσμός ανερχόταν στις 120.000 ψυχές. Εκείνο που είναι γεγονός είναι ότι στο νησί της Χίου έμειναν περί τους 1.000 - 2.000 χιλιάδες άνθρωποι και περί τους 20.000 διέφυγαν ... Όλοι οι υπόλοιποι εκτός των αγοριών από 3 - 12 ετών και των γυναικών από 3 - 40 ετών που αιχμαλωτίσθηκαν και πουλήθηκαν από δουλεμπόρους σε παζάρια της Δύσης και της Ανατολής, σφάχθηκαν ανελέητα...


Η σφαγή της Χίου. Πίνακας του Ευγένιου Ντελακρουά (Eugène Delacroix - Le Massacre de Scio) που φυλάσσεται στο Μουσείο του Λούβρου, στο Παρίσι.

*Δραστηριότητα 3*

Οι μεγάλοι πρωταγωνιστές της επανάστασης. Προσθέστε και τους δικούς σας...

Έγινε με το Padlet

*Δραστηριότητα 4 - Πόσα γνωρίζουμε για την Επανάσταση του 1821; *

Δοκιμάστε τις γνώσεις σας στο κουίζ που δημιουργήσαμε. Κλικ στην εικόνα που ακολουθεί...

Ενημέρωση 25/3/2021. Σε λίγες μόλις μέρες, το κουίζ απαντήθηκε από εκατοντάδες άτομα. Η πλατφόρμα επιβάλει το όριο των 500 παικτών!!! Φυσικά συνεχίζετε να παίζετε αλλά για να γίνει αυτό παρακολουθούμε σε 24ωρη βάση και θα διαγράφουμε τις επιδόσεις των χαμηλότερων προσπαθειών, ώστε να υπάρχει πάντα χώρος για να δοκιμάσετε όσες φορές επιθυμείτε! Σε περίπτωση που λάβετε μήνυμα ότι δε μπορείτε να παίξετε λόγω ορίου, απλά δοκιμάστε λίγο αργότερα. Σας ευχαριστούμε πολύ!

*Δραστηριότητα 5 - Puzzle

Βρυζάκης Θεόδωρος - Η μονή του Αρκαδίου, (Λάδι σε μουσαμά, 128 x 173 εκ.) - Εθνική Πινακοθήκη

*Δραστηριότητα 6 - Εικονική Περιήγηση

«Το ’21 αλλιώς: Η Ελληνική Επανάσταση με φιγούρες και διοράματα PLAYMOBIL»

Η έκθεση «Το ’21 αλλιώς: Η Ελληνική Επανάσταση με φιγούρες και διοράματα PLAYMOBIL» αποτελεί μια πρωτότυπη προσέγγιση της εποχής της Επανάστασης του 1821, που απευθύνεται πρωτίστως στις νεαρές ηλικίες. Οργανώθηκε από το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, σε συνεργασία με ομάδα συλλεκτών και με τη στήριξη της PLAYMOBIL Hellas. Αποτελεί μέρος της σειράς εκδηλώσεων «1821 απηχήσεις στο σήμερα», οι οποίες εντάσσονται στις δράσεις του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821.

Αξιοποιώντας την εικονική πραγματικότητα (VR) μεταφερόμαστε στη Σπάρτη και στο Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού, με σκοπό να περιηγηθούμε ψηφιακά στην έκθεση «Το ’21 αλλιώς: Η Ελληνική Επανάσταση με φιγούρες και διοράματα PLAYMOBIL».

Για τη VR περιήγηση πατήστε εδώ

Το ’21 μέσα από κείμενα του ’21

365 μονόλεπτα, αφιερωμένα στην Ελληνική Επανάσταση με την καθηγήτρια Ιστορίας του ΕΚΠΑ, κ. Μαρία Ευθυμίου

Με αφορμή τον εορτασμό του εθνικού ορόσημου των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, η ΕΡΤ μεταδίδει καθημερινά, από 1ης Ιανουαρίου 2021, ένα διαφορετικό μονόλεπτο βασισμένο σε χωρία κειμένων αγωνιστών του '21 και λογίων της εποχής, με γενικό τίτλο «Το '21 μέσα από κείμενα του '21».

Πρόκειται, συνολικά, για 365 μονόλεπτα, αφιερωμένα στην Ελληνική Επανάσταση, τα οποία θα μεταδίδονται καθημερινά από την ΕΡΤ1, την ΕΡΤ2, την ΕΡΤ3 και την ERTWorld.

Η ιδέα, η επιλογή, η σύνθεση των κειμένων και η ανάγνωση είναι της καθηγήτριας Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού στο ΕΚΠΑ, Μαρίας Ευθυμίου.

Πραγματικά εξαιρετικό υλικό που αξίζει να το παρακολουθήσουμε...(θα ενημερώνεται συνεχώς με τα νέα επεισόδια)


Μπορείτε να δείτε τα επεισόδια και στην ιστοσελίδα της ΕΡΤ

«1821 Πριν και Μετά»

Επετειακή έκθεση για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση από το Μουσείο Μπενάκη

«Ο Εθνικός Ύμνος στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα»

…από το Σύλλογο Διδασκόντων Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας

Πηγές

Πηγές και τεκμήρια, χρήσιμοι σύνδεσμοι....

Πλούσιο υλικό με πηγές για το 1821, από την Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων, σε ψηφιακή μορφή


Τα Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, μία από τις πιο σημαντικές αρχειακές συλλογές της Βιβλιοθήκης της Βουλής, αποτελούνται από τριάντα οκτώ κώδικες και δέκα χιλιάδες λυτά έγγραφα, τα οποία χρονολογούνται από την έναρξη του αγώνα της ανεξαρτησίας έως την εκλογή του πρώτου «βασιλέα της Ελλάδος» Όθωνα (1821-1832).

Δείτε το υλικό